facebook facebook
abonneer op nieuwsbrief
Volg ons op    Facebook     Linkedin
mijn account
Contact  •  English Summary  •  A A A

Waterwerken

Eind 2019 is men begonnen met volledige restauratie en versterking van de kademuren van de gracht die om het huis Akerendam ligt. Door verzakking waren er op veel plekken scheuren ontstaan die hersteld moesten worden. Uit gedegen onderzoek bleek ook dat de fundering van de kademuren, die voor een groot deel bijna 400 jaar oud zijn, erg zwak was en ingrijpen noodzakelijk was.

Om de muren te stabiliseren, werd bedacht dat de fundering ingekapseld moet worden met een betonnen ‘corset’. Omdat het risico op instorten van de muren te groot was bij het volledig leeg pompen van de gracht, is voor speciaal beton gekozen dat onder water gestort kan worden. Ook aan de landzijde werd de muur verankerd aan ondergrondse betonnen wanden. Deze ingreep leverde een enorme berg overtallige grond op (vijf meter hoog).

 

 

 

 

Bijna alle werkzaamheden worden vanaf pontons op het water uitgevoerd.

Inmiddels is het eind november 2020 en de werkzaamheden aan de muren zijn bijna voltooid. Tot nu toe is het werk voorspoedig verlopen en heeft de aannemer de overlast tot een minimum kunnen beperken, alhoewel het af en toe best heftig was.

De scheuren in de muren zijn keurig weggewerkt door stenen uit te hakken en hele stenen weer in te metselen. De muren zijn schoongespoten en opnieuw gevoegd.

 

Nu vraagt u zich af, wat is er met die berg grond gebeurd? Die kreeg een goede bestemming in het volgende project dat inmiddels ook gestart is: de metamorfose van de vijver. De grote vijver die achter het huis ligt heeft een indrukwekkende geschiedenis achter de rug.

Rond 1730 werd de barokke vijver aangelegd zoals wij die nu kennen, een vijver met strakke sierlijke lijnen, geheel in de toen heersende mode.

Er was echter een probleem: de veenbodem is te zacht voor de zware muren en na enige tijd begonnen deze te verzakken en te scheuren. Ingrijpen was toen al nodig en men besefte dat handhaven van de stenen barokvorm niet meer mogelijk was. Deze werd vervangen door een houten beschoeiing, zoals te zien is op een landkaart uit 1791. Hierbij werd de vijvervorm wat vloeiender, hetgeen aansluit bij de meer landschappelijke stijl die toen haar intrede deed.

Het park van Akerendam werd halverwege de 19e eeuw door grondverkoop veel kleiner. Dat was aanleiding om de contouren van de vijver nog losser te maken; een amoebe-achtige vorm die meer past bij de kleinere buitenplaats. Vermoedelijk is deze vorm tot stand gekomen in de jaren 1850, kort nadat de familie Sluyterman van Loo Akerendam met het verkleinde park had gekocht.

Een eeuw later werd tijdens baggerwerkzaamheden de fundering van de voormalige barokvijver teruggevonden. En omdat in die periode de belangstelling voor de 19e eeuw klein was en de restauratie ethiek sterk gericht was op reconstructie van 17e en 18e eeuwse situaties, werden er plannen gesmeed om de vijver weer in oude glorie te herstellen.

Het eindresultaat was te zien in 1966, een reconstructie van de barokvijver.

Helaas duurde het niet lang voordat de problemen begonnen: het bleek dat er een te zacht gebakken steen was gebruikt die bij geringe vorst al kapot vroor. In de jaren ‘70 waren er steeds ingrijpender reparaties nodig. Uiteindelijk werd besloten om alles af te breken en weer op te metselen met harder gebakken stenen (1989).

Zo’n tien jaar hebben we kunnen genieten van een voor de tweede keer gereconstrueerde barokvijver, maar de geschiedenis begon zich te herhalen. Opnieuw werd de vijver geteisterd door verzakkingen en scheuren, bovendien schoof de nieuwe muur op sommige plekken van de oude fundering af en dreigde daar in het water te vallen. Om de vijver te stabiliseren zou het heien van palen en veel beton nodig zijn, een ingreep zoals nu bij de gracht toegepast wordt. De kosten zouden enorm zijn en het is ook niet wenselijk om zoveel beton in de tuin aan te brengen. In goed overleg met adviseurs en vertegenwoordigers van de Gemeente en de Rijksdienst Cultureel Erfgoed is er uiteindelijk voor gekozen om de amoebe vorm uit de 19e eeuw weer terug te brengen, de situatie zoals die meer dan 100 jaar had bestaan. Die vorm sluit ook veel beter aan bij de tuin zoals die er nu bij ligt.

De barokke stenen muur uit 1989 verdwijnt dus maar de oude fundering uit 1730 blijft in de bodem aanwezig. De vijver zal worden aangekleed met diverse sierheestervakken, een vaste plantengroep en bloemperken. Ook het groen in de buitenrand rond de vijver zal aangepast worden.

 

 

 

 

 

Alle werkzaamheden zijn met groot vakmanschap uitgevoerd, waarbij heel zorgvuldig met het historische materiaal en het terrein is omgegaan. Verre van eenvoudig, want het is een hele kunst om met al dat zware materieel rond het kwetsbare huis Akerendam en de eeuwen oude bomen te manoeuvreren.

Als alles klaar is, vormt de vijver weer een natuurlijk, organisch geheel met de rest van het park. En dankzij de welgekozen beplanting zal er in elk seizoen wat te beleven zijn. In 2021 zullen de open tuinendagen, die dit jaar niet mogelijk waren, weer gaan plaatsvinden.

 

Delen